غلظت مناسب رنگ پلاستیک برای غلطک، یکی از موضوعاتی است که به‌طور مستقیم بر کیفیت نهایی پوشش، یکنواختی سطح، میزان شره‌کردن، توانایی پوشاندن زیرکار و حتی سرعت اجرای پروژه تأثیر می‌گذارد. بسیاری از اشتباهات رایج نقاشی از جمله باقی ماندن رد غلطک، شوره‌زدگی، پوشش ضعیف یا شره روی سطح، به‌طور مستقیم به مقدار و روش رقیق‌سازی رنگ مربوط می‌شود. تنظیم مناسب غلظت رنگ در اجرای پوشش‌های پایه‌آب، مهم‌ترین عامل تضمین کیفیت نهایی است. در این مقاله مرمرفام یک راهنمای کامل، عملی و کاربردی است تا مخاطب بداند بهترین غلظت رنگ پلاستیک برای غلطک در انواع کاربری‌ها چیست و چگونه باید آن را به‌درستی تنظیم کرد پس در ادامه با ما همراه باشید.

غلظت رنگ پلاستیک برای غلطک بر اساس منابع معتبر جهانی

طبق استانداردهای بین‌المللی از جمله ASTM D2196 که به بررسی ویژگی‌های رئولوژیکی رنگ‌ها می‌پردازد، رنگ پلاستیک یا همان رنگ پایه‌آب ساختمانی باید ویسکوزیته‌ای داشته باشد که بافت آن در زمان حرکت غلطک، از سطح جدا نشود و ردّ مشخصی نگذارد. پژوهش منتشرشده در ژورنال پوششهای ساختمانی در سال 2023 (Journal of Architectural Coatings) توضیح می‌دهد که رنگ‌های پایه‌آب امروزی طوری فرمولاسیون شده‌است که تنها با مقدار کمی آب می‌توان آنها را برای اجرای غلطکی آماده کرد.

بر اساس این منابع، غلظت مناسب زمانی حاصل می‌شود که حدود 10 تا 25 درصد حجم رنگ با آب تمیز رقیق شود. البته این محدوده بسته به نوع برند، کیفیت مواد اولیه، ضخامت لایه موردنظر، شرایط محیطی و همچنین نوع زیرکار متفاوت خواهد بود. برای مثال رنگ‌های پلاستیک با کیفیت بالا که توسط برندهای معتبر و استاندارد تولید می‌شود، معمولاً نیاز به رقیق‌سازی در حد استاندارد دارند؛ رقیق‌سازی باید درحدی صورت گیرد که برای اعمال با غلطک مناسب شود و پوشش نهایی را کم نکند.

در مطالعه‌ای منتشرشده در ژورنال علوم پلیمر – انتشارات وایلی (Journal of Applied Polymer Science) در سال 2025 آمده است که ویسکوزیته رنگ‌های پایه‌آب بهتر است در محدوده ۷۰ تا ۹۵ KU (Krebs Unit) برای اجرای غلطکی مناسب‌ترین حالت ممکن است. رنگی که غلظت آن از این محدوده بالاتر باشد، این رنگ همگن پخش نمی‌شود و سطح نهایی حالتی پرتقالی پیدا می‌کند و اگر رقیق‌سازی بیش‌ازحد انجام شود، میزان پیگمنت موثر کاهش می‌یابد و قدرت پوشش‌دهی با افت شدید روبه‌رو می‌شود.

نکته بسیار مهم:

باید توجه کنید که هریک از شرکت‌های رنگسازی دارای فرمولاسیون متفاوتی هستند و ممکن است ویسکوزیته محصول نهایی متفاوت باشد بنابراین میزان رقیق کردن رنگ پلاستیک و غلظت مناسب رنگ پلاستیک برای غلطک متفاوت خواهد بود.

غلظت مناسب غلطک رنگ پلاستیک سقف

اجرای رنگ روی سقف یکی از حساس‌ترین بحث‌ها در کار با رنگ پلاستیک است. سقف‌ها معمولاً تخلخل بیشتری دارند، نور طبیعی و مصنوعی از زوایای مختلف روی آنها می‌تابد و کوچک‌ترین ردّ غلطک یا تفاوت در غلظت رنگ به سرعت دیده می‌شود. بر اساس توصیه‌ سال 2024 شرکت بنجامین مور (Benjamin Moore) یکی از بزرگترین تولید‌کنندگان رنگ در دنیا در راهنمای استفاده از رنگ‌ پلاستیک ذکر شده است که بهتر است رنگی که برای سقف استفاده می‌شود غلظتی کنترل‌شده‌تر داشته باشد، زیرا اگر ذره‌ای بیش از حد رقیق باشد با جاذبه زمین حرکت می‌کند و شروع به شره‌کردن می‌نماید.

بهترین میزان رقیق‌سازی برای سقف معمولاً ۷ تا 12 درصد ذکر شده است. این میزان اجازه می‌دهد رنگ به اندازه کافی روان باشد که روی غلطک به‌خوبی پخش شود، اما درعین‌حال قدرت چسبندگی و پوشش‌دهی بالای خود را حفظ کند. استفاده از غلطک با پرز بلند (۲۰ تا ۲۵ میلی‌متر) نیز در هماهنگی کامل با غلظت مناسب رنگ عمل می‌کند و باعث می‌شود لایه رنگ به‌طور یکنواخت روی سطح توزیع شود.

در یک مطالعه فنی منتشرشده توسط شرکت PPG در سال 2023 توضیح داده شده است که برای دستیابی به پوشش بدون ردّ، باید از حرکت‌های منظم و یکپارچه استفاده کرد و پس از هر بار فروبردن غلطک رنگ پلاستیک سقف در رنگ، بخشی از رنگ اضافه با یک حرکت روی سینی پخش شود تا غلظت رنگ در حد ثابت باقی بماند.

غلظت رنگ پلاستیک برای غلطک دسته‌بلند و شرایط اجرای آن

استفاده از غلطک دسته‌بلند مخصوصاً در سقف‌های بلند، دیوارهای بزرگ سالن‌ها یا راه‌پله‌ها، شرایطی ایجاد می‌کند که کنترل حرکت دست نسبت به غلطک کوتاه کاهش می‌یابد. در این حالت لازم است رنگ غلظتی در حد اندکی رقیق‌تر از شرایط نرمال داشته باشد تا بدون نیاز به فشار دست، روی سطح به‌راحتی پخش شود.

بر اساس راهنمای فنی شرکت AkzoNobel در سال 2025 رقیق‌سازی بین ۹ تا 15 درصد برای غلطک‌های دسته‌بلند مناسب است. این میزان باعث می‌شود بافت رنگ روان‌تر شود و نیروی کمتری برای حرکت دادن غلطک لازم باشد؛ در نتیجه سطح یکنواخت‌تری ایجاد می‌شود و احتمال ایجاد رد یا هاله کاهش می‌یابد.

همچنین در پژوهشی که در ژورنال مصالح ساختمانی الزیور در سال 2024 (Construction Materials Review) منتشر شده بیان می‌کند که استفاده از رنگ کمی رقیق‌تر در غلطک‌های دسته‌بلند، کمک می‌کند میزان مصرف رنگ کاهش یابد، زیرا فشار زیاد روی غلطک معمولاً باعث مصرف بیش‌ازحد و ضخامت نامتوازن لایه رنگ در سطح می‌شود.

عوامل موثر بر غلظت مطلوب رنگ پلاستیک

دستیابی به یک پوشش نهایی بی‌نقص، تنها تابع فرمولاسیون رنگ نیست؛ بلکه حاصل تعامل دقیق میان ویسکوزیته (غلظت) ماده و ابزار اجرا است. در ادامه دو عامل کلیدی در این فرآیند بررسی می‌شود.

انتخاب غلطک مناسب

انتخاب غلطک رنگ حرفه‌ای سطوح ساختمانی، اهمیتی هم‌تراز با تنظیم ویسکوزیته رنگ دارد. پارامترهایی نظیر جنس الیاف، تراکم بافت و ارتفاع پرز (Pile Height)، مستقیماً بر نرخ انتقال رنگ (Transfer Rate) و ضخامت فیلمِ تَر (WFT) تاثیرگذارند.

• جنس الیاف: استفاده از غلطک‌های مهندسی‌شده با الیاف میکروفایبر یا پلی‌استر به دلیل خاصیت مویینگی بالا، جذب و آزادسازی کنترل‌شده رنگ را تضمین می‌کنند.
• ارتفاع پرز: برای رنگ‌های پلاستیک و اکریلیک، غلطک‌هایی با پرز متوسط تا بلند توصیه می‌شوند. این ساختار به رنگ اجازه می‌دهد درون بافت غلطک ذخیره شود و هنگام اجرا، جریانی پیوسته و همگن را روی سطح ایجاد کند که منجر به کاهش ردِ قلم (Leveling بهتر) می‌شود.

کیفیت سطح و نوع زیرکار

رفتار جذبی سطح زیرکار (Substrate)، یکی از تعیین‌کننده‌ترین عوامل در تعیین درصد رقیق‌سازی است. بر اساس دستورالعمل‌های فنی شرکت Dulux در سال 2024، استراتژی رقیق‌سازی باید هوشمندانه اتخاذ شود و باید بر اساس سطح زیرکار انتخاب شود.در ادامه سطوح زیرکار و غلظت مناسب برای این سطوح ارائه می‌شود.

• سطوح متخلخل و گچی: در مواجهه با سطوح گچی خام یا سطوحی که پرایمر (آستری) ضعیفی دارند، چالش اصلی جذب سریع آبِ رنگ توسط سطح است. با این حال، رقیق‌سازی بیش از حد مجاز اشتباه است؛ زیرا باعث شکستن ساختار بایندر (رزین) شده و فیلم نهایی را فاقد انسجام، پوشش و دوام لازم می‌کند. در این شرایط، حفظ غلظت در محدوده‌ای که هم نفوذپذیری را ممکن سازد و هم ضخامت فیلم خشک (DFT) را حفظ کند، حیاتی است.
• سطوح اشباع و رنگ‌شده: در مقابل، بر روی سطوحی که پیش‌تر رنگ‌آمیزی شده است و زیرسازی سالمی دارند (سطوح غیرجاذب)، دست مجری برای رقیق‌سازی بازتر است. در این حالت، کاهش ویسکوزیته به بهبود جریان‌پذیری (Flow) و محو شدن اثر غلطک کمک می‌کند، بدون آنکه نگرانی بابت از دست رفتن خواص فیزیکی رنگ وجود داشته باشد.

“The absorption characteristics of the substrate are a primary determinant for dilution ratios. On highly porous or chalky surfaces, although initial absorption is rapid, excessive thinning must be avoided to prevent binder degradation and ensure adequate Dry Film Thickness (DFT). In contrast, previously painted or sealed substrates allow for greater flexibility in dilution; here, reducing viscosity primarily serves to optimize flow and leveling, effectively minimizing roller stipple without compromising the coating’s durability.”

“ویژگی‌های جذبی سطح زیرکار، عامل اصلی تعیین‌کننده در نسبت‌های رقیق‌سازی است. در سطوح بسیار متخلخل یا گچی اگرچه جذب اولیه سریع است، اما باید از رقیق‌سازی بیش از حد اجتناب شود تا از تخریب ساختار رزین (بایندر) جلوگیری شود و ضخامت فیلم خشک (DFT) کافی تامین گردد. در مقابل، سطوحی که قبلاً رنگ‌آمیزی یا سیلر شده‌است، انعطاف بیشتری برای رقیق‌سازی دارند؛ در اینجا کاهش ویسکوزیته عمدتاً برای بهینه‌سازی جریان‌پذیری و تراز شدن رنگ انجام می‌شود که بدون به خطر انداختن دوام پوشش، رد و بافت غلطک به حداقل می‌رساند.”

اهمیت تست اولیه غلظت قبل از اجرای نهایی

تمامی مراجع معتبر صنعتی بر لزوم انجام یک آزمون اولیه در مقیاس کوچک تأکید می‌کنند. این فرآیند معمولاً با آماده‌سازی نمونه‌ای به حجم ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌لیتر و اجرای آن بر روی بخشی از سطح مورد نظر آغاز می‌شود. در این مرحله، شاخص‌های کلیدی مانند میزان چسبندگی، قدرت پوشش‌دهی، زمان خشک‌شدن، اثر بجامانده از ابزار (ردِ غلطک) و میزان روان‌بودن رنگ مورد ارزیابی دقیق قرار می‌گیرد.

چنانچه غلظت رنگ بیش از حدِ زیاد باشد، با افزودن مقدار بسیار اندکی آب رقیق‌سازی را انجام دهید، چراکه رقیق بودن بیش از حد باعث عدم پوشش مناسب و ایجاد شره روی دیوار می‌شود. درصورتیکه غلظت رنگ‌ پلاستیک کم باشد با اضافه کردن رنگ خام به ویسکوزیته مطلوب برسانید. اتخاذ این رویکرد علاوه بر جلوگیری از اتلاف رنگ، تضمین‌کننده کیفیت نهایی پروژه نیز خواهد بود.

با استفاده از این روش اضافه کردن تدریجی آب شما میتوانید میزان دقیق آب مورد نیاز برای رقیق کردن را محاسبه نمایید.

روش تشخیص  غلظت مناسب با چشم

یکی از سوالاتی که همیشه مطرح می‌شود این است که چطور غلظت مناسب رنگ پلاستیک برای غلطک را با چشم تشخیص دهیم؟

تشخیص غلظت مناسب یک مهارت حرفه‌ای است و با تجربه ایجاد می‌شود. یکی از راههای اولیه برای این مورد استفاده از ساخت نمونه و محاسبه دقیق میزان آب مورد نیاز است. اما بر اساس توصیه‌های شرکت PPG در سال 2023 تشخیص غلظت ایده‌ال برای اجرای رنگ پلاستیک با غلطک و از طریق چشم، به این شکل انجام می‌شود که وقتی غلطک از داخل سینی رنگ بالا آورده می‌شود، لایه‌ای از رنگ باید روی آن باقی بماند به شکلی که نه شره کند و نه حالت توده‌ای داشته باشد.

در صورتی که غلطک به دو یا سه حرکت در سینی نیاز پیدا کند تا رنگ در الیاف آن پخش شود، این بدین معنی است که رنگ کمی غلیظ است و باید کمی رقیق‌تر شود. نحوه رقیق کردن رنگ پلاستیک در این مرحله باید به شکل بسیار تدریجی باشد زیرا ممکن است سریعا شل شود و مجبور به اضافه کردن رنگ شوید.

اگر با یک حرکت کوتاه روی سینی، رنگ زیادی بر روی غلطک جمع شود و براحتی برروی آن پخش نشود، یعنی غلظت بیش از حد بالا است. در مقابل اگر رنگ فوراً از الیاف غلطک خارج شود و بر روی سینی غلطک حالت شره کردن و روان شدن به خود بگیرد، قطعا پوشش ضعیفی ایجاد خواهد کرد و باید کمی غلیظ‌تر شود.

کلام آخر

تنظیم غلظت رنگ پلاستیک، مرحله‌ای است که کمتر به آن توجه می‌شود اما تمام منابع علمی و فنی جهانی تأکید دارند که این مرحله مهم‌ترین عامل کیفیت نهایی کار است. میزان رقیق‌سازی با توجه به نوع کار، نوع غلطک، کیفیت رنگ و شرایط زیرکار تعیین می‌شود. از مهمترین قسمتهای اعمال رنگ، رنگ سقف است؛ زیرا اجرای سقف به‌دلیل شرایط نوری و تخلخل سطح، نیازمند غلظت بیشتر است و غلطک دسته‌بلند به‌دلیل کاهش کنترل دست، نیاز است رنگ کمی رقیق‌تر از حالت نرمال تهیه شود. رعایت این اصول و انجام تست اولیه در کنار انتخاب غلطک مناسب باعث می‌شود نتیجه نهایی حرفه‌ای، یکنواخت و بدون رد ایجاد شود.

دستیابی به پوششی یکنواخت و بدون نقص، نیازمند متریالی است که توازنی دقیق میان غلظت و چسبندگی ایجاد کند. رنگ‌ پلاستیک مرمرفام با فرمولاسیون مهندسی‌شده، استانداردهای پوشش‌دهی را بازتعریف کرده‌است تا نتیجه نهایی، فراتر از انتظارات معمول باشد. برای تضمین اصالت و بهره‌مندی از کیفیت ممتاز، محصولات را از سایت فروشگاهی مرمرفام تهیه کنید.

اگر برای انتخاب رنگ مناسب نیاز به مشاوره تخصصی و رایگان دارید با کارشناسان ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

نسبت ترکیب آب با رنگ پلاستیک برای غلطک چقدر است؟

معمولاً برای رنگ‌ پلاستیک استاندارد، نسبت ترکیب 10 تا 25 درصد آب توصیه می‌شود؛ اما همیشه بهتر است ابتدا با مقادیر کمتر شروع کنید و بر اساس غلظت اولیه رنگ، آب را کم‌کم اضافه کنید.

آیا غلظت رنگ پلاستیک برای سقف با دیوار تفاوت دارد؟

بله، برای سقف معمولاً رنگ را کمی غلیظ‌تر از دیوار در نظر می‌گیرند تا هنگام اجرا چکه نکند و پاشش کمتری روی زمین و کاربر داشته باشد.

چرا رنگ روی دیوار ردِ غلطک می‌اندازد؟

یکی از دلایل اصلی رد انداختن، غلظت بیش از حد رنگ است که اجازه نمی‌دهد رنگ پس از اجرا روی سطح پهن و یکنواخت شود؛ در این حالت باید کمی آب به مخلوط اضافه کرد.